Aansprakelijkheid voor afzenders en opdrachtgevers voor onderbetaling van werknemers bij goederenvervoer over de weg

23 februari 2017

Ketenaansprakelijkheid in het wegvervoer

Per 1 januari 2017 geldt nieuwe regelgeving in de vervoersector. Het is dus opletten voor werknemers, werkgevers en andere ondernemingen in de vervoersector die goederen vervoeren over de weg.

Met de wetswijziging wordt het mogelijk voor chauffeurs en andere werknemers, die betrokken zijn bij de uitvoering van een overeenkomst van goederenvervoer over de weg, om niet alleen hun eigen werkgever tot betaling aan te spreken indien zij niet worden betaald of worden onderbetaald, maar zijn onder omstandigheden ook andere partijen die bij de overeenkomst betrokken zijn aansprakelijk voor de betaling van het loon. Indien de werkgever weigert om de werknemer te betalen, kan de werknemer, behalve zijn werkgever, ook andere schakels aanspreken in de keten, zoals de verlader (afzender), de opdrachtgever, de vervoerder, de expediteur, de opdrachtgever van de expediteur en de ondervervoerder. Dit wordt ook wel de ketenaansprakelijkheid genoemd.

De ketenaansprakelijkheid geldt al voor arbeid die wordt verricht op basis van overeenkomsten van aanneming van werk en overeenkomsten van opdracht. Met ingang van 1 januari 2017 wordt de ketenaansprakelijkheid uitgebreid en wordt deze dus ook van toepassing op vervoersovereenkomsten en expeditieovereenkomsten die strekken tot het vervoeren van goederen over de weg.

Hoe werkt de ketenaansprakelijkheid?

De werknemer dient eerst zijn eigen werkgever tot betaling aan te spreken. Indien de werkgever weigert om te betalen, dan kan de werknemer onder omstandigheden ook een eerstvolgende, hogere schakel aanspreken tot betaling. Dat kan bijvoorbeeld in het geval wanneer een werkgever failliet gaat, de werkgever geen middelen heeft om het loon te betalen of wanneer de werkgever niet meer in het handelsregister staat ingeschreven. Een werknemer kan niet vrij kiezen welke schakel uit de keten hij aanspreekt voor de voldoening van het aan hem verschuldigde loon. De eerstvolgende, hogere schakel zal in beginsel aangesproken moeten worden.

Wanneer een werkgever dus niet aan zijn loonbetalingsverplichtingen voldoet, kan dat dus directe gevolgen hebben voor zijn contractpartners. Zij kunnen dan rechtstreeks door de werknemer tot betaling worden aangesproken en zullen de door hen betaalde bedragen moeten verhalen op de werkgever.

Hoe kan een aansprakelijkheid op grond van de  ketenaansprakelijkheid worden voorkomen?

In de wet is echter een ontsnappingsclausule ingebouwd. De partij die naast de werkgever tot betaling wordt aangesproken kan aan zijn/haar aansprakelijkheid ontsnappen, indien een geslaagd beroep op ‘niet-verwijtbaarheid’ kan worden gedaan. Van niet-verwijtbaarheid is sprake wanneer de aangesproken partij voldoende maatregelen heeft getroffen om de niet-betaling of onderbetaling te voorkomen. Het gaat dan om maatregelen die zowel vooraf, bij de opdrachtverlening, zijn genomen en om de maatregelen die achteraf, bij de geconstateerde misstanden, zijn genomen.

Welke maatregelen kan ik treffen om ketenaansprakelijkheid te voorkomen?

Zoals aangegeven, moeten er zowel maatregelen vooraf en achteraf worden getroffen bij niet-betaling over onderbetaling van chauffeurs en andere werknemers die betrokken zijn bij de uitvoering van een overeenkomst tot goederenvervoer over de weg.

Zo kunt er voor kiezen om uitsluitend met gecertificeerde contractspartijen te werken, die met het certificaat of keurmerk toetsbaar waarborgen dat het personeel wordt betaald conform het overeengekomen of wettelijke loon. Een andere mogelijkheid is dat u in het contract zelf waarborgen inbouwt tegen onderbetaling van werknemers van uw contractpartners

Een goed contract kan zekerheid bieden dat geen sprake is van onderbetaling en voorkomt u een aansprakelijkstelling. Toch kunnen in de praktijk misstanden van onderbetaling voorkomen. In dat geval is het belangrijk dat u zich (als aangesproken partij) inspant om de niet-betaling of onderbetaling zo snel mogelijk op te lossen. Bijvoorbeeld door na het signaal van een werknemer over de onderbetaling actie te ondernemen richting uw contractspartner.

Dit laat echter onverlet dat een rechter zal toetsen aan alle omstandigheden van het geval indien een werknemer in een keten minder dan het verschuldigde loon ontvangt en een afzender of opdrachtgever daarvoor aansprakelijk stelt.

U doet er dus goed aan om zich hierover te laten adviseren. U kunt daarvoor contact opnemen met onze arbeidsrechtsadvocaat mr. K.C.J. Gerritsen (k.gerritsen@dlar.nl) of onze vervoerrechtadvocaat mr. J.C. Wery (wery@dlar.nl). Zij kunnen u helpen bij het aanpassen van uw vervoersovereenkomsten, expeditieovereenkomsten en andere overeenkomsten en u bijstaan indien u een aanspraak heeft tot betaling van loon of wanneer u, als schakel in de keten, door een werknemer tot betaling wordt aangesproken.