Intellectueel eigendom

Intellectueel eigendom

Het intellectuele eigendomsrecht (IE-recht) omvat verschillende deelgebieden, die onder meer dienen ter bescherming van vormgeving en het uiterlijk van uw producten en de onderscheiding van uw producten, zoals het merkenrecht, handelsnaamrecht, modellenrecht, databankrecht, auteursrecht en de wet naburige rechten (die de prestaties van uitvoerend kunstenaars beschermt). Middels een octrooi (ook wel patent genoemd) wordt uw uitvinding beschermd.

Merkenrecht
Het merkrecht regelt de bescherming van merken en dit recht is in Europa door Europese regelgeving voor ene groot deel geharmoniseerd, zodat regels die in Nederland gelden ook in de ons omringende landen in grote lijnen gelden.

Een merk is een teken (een woord/beeldmerk) waaronder een bedrijf zijn producten aan de man brengt. Het merk diende primair om de herkomst van waren of diensten te onderscheiden. Behalve de herkomstfunctie heeft een merk garantie of een vertrouwensfunctie. Een merk moet onderscheidend vermogen hebben, mag niet misleidend zijn en ook beschrijvende termen kunnen niet als merk gelden. De merkbescherming ontstaat door deponering, gevolgd door inschrijving van het merk in de registers. Voor Nederland is dat het Benelux merkenregister. Europees is dat het gemeenschapsregister in Alicante. Merken die elk onderscheidend vermogen missen of merken die bestaan uit tekens of aanwijzingen die in de handen kunnen dienen tot aanduiding van de soort waar, de hoedanigheid of de hoeveelheid kunnen niet gelden als merken.

In geval een bedrijf een merk deponeert bij bijvoorbeeld het Benelux Bureau kunnen belanghebbenden daartegen bezwaar maken middels een oppositieprocedure. Ook indien merken ingeschreven staan kan een belanghebbende partij later in een procedure de ongeldigheid van het merk inroepen indien het merk onderscheidend vermogen mist of indien het merk gedurende 5 jaar niet meer wordt gebruikt. Dergelijke beslissingen moeten in de regel worden genomen in een gerechtelijke procedure door de bevoegde rechter.

Modellen
Door de modellenbescherming, zoals neergelegd in, voor Nederland het Benelux verdrag intellectuele eigendom worden voortbrengselen voor wat betreft hun uiterlijk beschermd voor zover het voortbrengsel nieuw is en een eigen karakter heeft. Een eigen karakter wil zeggen dat het model bij de geïnformeerde gebruiker een algemene indruk wekt welke verschilt van de algemene indruk die bij die gebruiker wordt gewekt door modellen die voordat het nieuwe voortbrengsel beschikbaar werd gesteld al bekend waren. Modellen kunnen bij het Benelux Bureau worden gedeponeerd en vervolgens – indien geen steekhoudend bezwaar wordt gemaakt – worden ingeschreven.

Van bescherming is uitgesloten vormgeving die uitsluitend technisch/functioneel is bepaald.

Octrooi
Voor producten die in technische zin nieuw en innovatief zijn geldt octrooibescherming.

Auteursrecht
Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkundewetenschap of kunst of van diens rechtverkrijgenden om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen. Aldus begint onze auteurswetgeving in artikel 1 van de auteurswet.

Het gaat steeds om de waarneembare vorm van een werk dat wil zeggen de geestelijke schepping die zich manifesteert in de uiterlijk waarneembare verschijningsvorm.

Alleen de maker van het werk heeft het recht om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen.

De maker kan zijn auteursrecht overdragen aan een derde of een ander licentie verlenen voor het geheel of gedeelte van het auteursrecht. Voor de overdracht en exclusieve licentie is een akte nodig. Voor een maker wordt gehouden degenen die op het werk als zodanig is aangeduid, bij gebreke daarvan degene die het werk openbaar maakt.

Voor het ontstaan van auteursrecht bestaat wel een bepaalde drempel. Om een auteursrecht te verkrijgen op een waarneembaar voortbrengsel is nodig dat het werk een eigen oorspronkelijk karakter bezit en het persoonlijke stempel van de maker draagt.

Anders dan bijvoorbeeld het merk of modellenrecht ontstaat een auteursrecht uit zichzelf indien het gaat om een werk ik oorspronkelijk is en het persoonlijk stempel van de maker heeft.

Er kan dus discussie bestaan over de vraag of een bepaald werk dan in aanmerking komt voor auteursrechtelijke bescherming.

Onder veelvuldiging van een auteursrechtelijk werk wordt ook begrepen de bewerking of de gehele of gedeeltelijke bewerking nog nabootsing gewijzigde vorm, voor zover deze gewijzigde versie niet als een nieuw oorspronkelijk werk moet worden aangemerkt.

Een inbreuk bestaat voornamelijk door het nabootsen of het in het verkeer brengen van gelijkende artikelen.

Vooral in een digitale omgeving is de kans op plagiaat en nabootsing aanzienlijk.

De maker kan aan een andere de exploitatierechten geven, hij heeft dan recht op een billijke vergoeding, welke billijke vergoeding ook nog kan worden bijgesteld indien het werk later een groot succes wordt en de vergoeding die de maker heeft gekregen daar niet op is afgestemd.

Onder het auteursrecht wordt ook begrepen het zogenaamde persoonlijkheidsrecht. Dit recht brengt met zich mee, dat de maken van het werk, ook indien hij zijn auteursrecht heeft overgedragen, recht heeft op naamsvermelding en dat hij het recht heeft zich te verzetten tegen misvorming, verminking of wijziging van zijn werk.

 
Naburige rechten
De prestaties van uitvoerende kunstenaars worden ook beschermd door de wettelijke regeling naburige rechten. Het voorwerp van het naburige recht van de uitvoerend kunstenaars is de uitvoering zelf. Immers dit is ook een creatieve schepping.

 
Databankenrecht
De data bankenwet verleent bescherming aan de producent van een databank tegen het zonder zijn toestemming opvragen en hergebruiken van grote delen van zijn databank.

Het voorwerp van bescherming is daarbij een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen die systematisch of methodisch geordend en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk zijn en waarvan de verkrijging, de controle en presentatie van de inhoud in kwalitatief of kwantitatief opzicht getuigt van een substantiële investering.

Een investering kan een financiële investering inhouden, maar ook het besteden van een aanzienlijke hoeveelheid tijd aan het opzetten en in stand houden van een databank.

De producent van het databank kan zich dus verzetten tegen overnemen van grote delen van zijn databank.

De producent kan een dergelijke overneming verbieden en/of op basis van deze overneming schadevergoeding vorderen.

Een gespecialiseerde advocaat van Dijks Leijssen Advocaten & Rechtsanwälte kan u behulpzaam zijn bij onder meer licentie- en exploitatieovereenkomsten aangaande octrooi- merken- of auteursrecht. De IE-advocaten van Dijks Leijssen in Enschede adviseren en procederen over onder meer inbreuken op IE-rechten. Denkt u daarbij aan octrooi- merk- of modelleninbreuk. Een Europese regeling omtrent IE-recht voorziet in een volledige vergoeding van proceskosten.

Advocaten intellectueel eigendom